Archiwum Polskiej Telekomunikacji

Przekazujemy Historię

Witaj w Archiwum   Historia Polskiego Internetu   Sieci Wewnętrzne   Usługi TP   Sprzęt   Sterowniki oraz Oprogramowanie   Obrazy płyt   Dokumenty   Galeria   Licencja Archiwum   O Archiwum   Wersja Hi-Fi Archiwum

Szybki Dostęp do Internetu

Wstęp


Mieliśmy już dostęp komutowany do Internetu poprzez modem i linię telefoniczną. Miało to swoje wady jak i zalety. Internet, który „nigdy by się nie kończył”, był czymś nie znanym dla zwykłego zjadacza chleba. Na łącze bezpośrednie do sieci POLPAK lub POLPAK-T mogły pozwolić sobie tylko elity polskiej rzeczywistości. Łącze stałe było czymś drogim ze względu na ówczesną nowoczesność. Linie telefoniczne są starsze niż Internet, a więc sieć telefoniczna była lepiej rozbudowana niż taki POLPAK czy POLPAK-T. Dlatego też pierwszym ogólnodostępnym sposobem na połączenia Internetowe były połączenia telefoniczne. Na szczęście nie trwało to zbyt długo, gdyż już na początku nowego tysiąclecia, a mianowicie 2000 roku, Telekomunikacja Polska ogłasza uruchomienie nowej usługi – SDI, co było skrótem od Szybki Dostęp do Internetu. Słowo „było” jest tutaj na miejscu, ale o tym później. Uruchomienie SDI było możliwie dzięki wprowadzeniu do Polski przez Ericssona (Nie mylić z Sony Ericssonem – jeszcze nie te czasy) technologii zwanej Home Internet Solution (HiS), która do działania wymagała dwóch komponentów: terminala abonenckiego i centrali operatorskiej. No i oczywiście nieśmiertelnej linii telefonicznej. Była to rewolucja tamtych czasów. Nie dość, że SDI rozwijało prędkość 115.2 Kb/s, to dodatkowo pozwalało na jednoczesne korzystanie z telefonu stacjonarnego. No i było stałe, a to już duży plus.

Home internet Solution


Home internet Solution jest technologią stałego dostępu do Internetu firmy Ericsson. W Polsce została wprowadzona dzięki Radomskiej Wytwórni Telekomunikacyjnej. Wykorzystuje ona IDSLISDN Digital Subscriber Line. IDSL to odmiana xDSL, która wykorzystuje kodowanie 2B1Q znane z Sieci Cyfrowej Usług Zintegrowanych, dzięki czemu jest w stanie przeprowadzać operacje poprzez styk U sieci ISDN, nie używa jednak BRI. Do działania HiS wymagane są dwie rzeczy: terminal abonencki HiS-NT oraz HiS-NAE – centralę abonencką, która zawiera moduły HiS-LT i HiS-NAC (moduł sterujący). Coś te nazwy komuś mówią? Oczywiście jest to związane stricte z sieciami ISDN. Związek ten jest również powodem dla którego sieć POTS przestawała działać jeżeli podłączyliśmy terminal do sieci. HiS-NT zajmuje całe pasmo częstotliwości. Nie tylko transmisyjne, lecz też to „telefoniczne” – tak nazwę. Tak więc zaczynają się zakłócenia. Aby skorzystać z sieci POTS należało przearanżować ją. Jeżeli posiadaliśmy jeden telefon to „pół biedy”. Wystarczyło go podpiąć do odpowiedniego gniazdka w terminalu – wtedy kiedy chcieliśmy zadzwonić to terminal obcinał pasmo dla transmisji danych, dlatego ona spadała i w to miejsce „wkładał” połączenie telefoniczne – wszystko dzięki zastosowaniu multipleksera, który łączył/rozłączał dane i sygnał telefonu. Gorzej było jeżeli w domu posiadaliśmy wiele telefonów. W takim wypadku musieliśmy do terminala podpiąć całe gniazdko co niekiedy wiązało się, ze zmianą okablowania. Warto nadmienić, iż technologia IDSL całkowicie blokowała ISDN. Tak więc zarówno IDSL, jak i HiS, a co za tym idzie – SDI, nie działały na łączach Sieci Cyfrowej Usług Zintegrowanych. Prędkość Home internet Solution, utrzymywała się na poziomie 115.2 Kb/s, zaś podczas rozmów spadała do 70Kb/s. Ostatecznie doczekaliśmy się trzech wersji HiS. Czwarta wersja nie ujrzała w Polsce światła dziennego, ponieważ Radomska Wytwórnia Telekomunikacyjna ogłosiła upadłość w 2004 roku.

Home internet Solution 1.5:
Jest to pierwsza wersja HiS użyta w Polsce. Wymaga uruchomienia u abonenta terminala HiS-NT. Terminal ten posiadał 3 gniazda (4 jeżeli liczymy zasilanie): Port Szeregowy RS-232, Port telefoniczny na kabel z wtykiem RJ-11 przeznaczony dla telefonu/telefonów oraz bardzo niestandardowe i ciekawe rozwiązanie – Port na złącze RJ-45, jednakże kabel który tam był podpinany miał tak naprawdę z jednej strony wtyk RJ-45 do terminala, a z drugiej RJ-11 do gniazdka abonentowego. Komunikacja z komputerem przebiegała dość prosto. Należało zainstalować odpowiednie sterowniki. HiS-NT był widziano jako modem i w taki sam sposób się łączyliśmy. Z tą różnicą, iż numer telefonu mogliśmy wpisać dowolny np. 000000 (albo 0202122 – naprawdę to nic nie robiło). Operator musiał na swojej centrali zainstalować półkę HiS-NAE, wyposażoną w 16 kart abonenckich HiS-LT oraz jedną kartę serwera dostępowego i całego sterowania – HiS-NAC. NAC spięty był ze „źródłem” Internetu, obsługiwał protokoły X.25, Ethernet oraz Frame Relay. Posiada Interfejsy Ethernet, X.21/V.35 oraz G.703. Dodatkowo podłączony był do centrali abonenckiej aby obsługiwać połączenia telefoniczne.

Home internet Solution 2.0:
Druga wersja przyniosła wiele zmian. Między innymi prędkość pomiędzy terminalem, a centralą HiS-NAE wynosi 160Kb/s. Nie robi to jednak różnicy – RS-232 i tak pozwala wykorzystać jedynie 115.2 Kb/s. Zmiany jednak spotkały sferę operatora. HiS-NAE oprócz ciut większych gabarytów doczekała się wymiany jednego HiS-LT na kolejny HiS-NAC. Tak więc mamy od teraz 15 kart HiS-LT oraz dwie karty HiS-NAC. W niczym to jednak nie przeszkadza. Na jedną półkę HiS 2.0 obsługuje 120 abonentów, co jest niebagatelną różnicą względem wersji 1.5. 2.0 obsługuje również oprócz protokołu PPP – L2TP (Layer 2 Tunelling Protocol), którzy jest bezpieczniejszy od PPP.

Home internet Solution SHDSL (3.0):
Trzecia wersja HiS wprowadziła „ciut” więcej zmian. Między innymi zrezygnowano z IDSL na rzecz SHDSL, co umożliwia osiągnięcie prędkości od 128Kb/s do 2,3Mb/s. Ze strony abonenta należało wymienić jedynie terminal HiS, na modem SHDSL, który zmienił port RS na Ethernet przez co można prościej tworzyć sieci lokalne. Operator musi jedynie usunąć stare półki HiS na nowe HiS NAC-60. Nowe półki pozwalają na połączenie Internetu w standardzie 100Base-T Ethernet. Niestety było to rozwiązanie mało stosowane, wprowadzone jedynie w ZAK S. A.

Popularność HiS w Polsce (i tylko w Polsce) polegała na tym, iż technologia ta była tania (plus dla operatora) i stała (plus dla abonenta). Niestety wraz z wprowadzeniem Neostrady, technologia HiS została wyparta i obecnie prawie nikt nie świadczy usług z użyciem Home internet Solution.

Terminal HiS-NT
Tak wygląda terminal HiS-NT zwany też terminalem SDI. Jest to jego pierwsza, najbardziej znana, wersja.
Nowsza wersja terminala HiS-NT
Ericsson ciągle rozwijał HiS - na zdjęciu widać owoc tego rozwoju, czyli nowszy terminal HiS-NT. Nazywany oficjalnie "Modem IDSL" - jest ostatnią, czwartą, wersją terminala HiS-NT.
HiS-NT SHDSL
Zdjęcie odzyskane ze strony Ericssona. Przedstawia ono modem SHDSL do technologii Home Internet Solution SHDSL

SDI – Szybki Dostęp do Internetu


Nową usługą wprowadzoną przez Telekomunikację Polską w 2000 roku był Szybki Dostęp do Internetu. Aby mogła zostać ona zainstalowana u klienta, należało najpierw być abonentem telefonii stacjonarnej i to analogowej. Działa ona na zasadzie technologii Home internet Solution firmy Ericsson. Prędkość jaką rozwijała to 115.2 Kb/s co znacząco się różniło od dostępu komutowanego poprzez numer 0-20 21 22. SDI to przede wszystkim łącze stałe co na pewno zainteresowało abonentów. Dodatkowym atutem usługi była możliwość równoczesnego korzystania z Internetu i prowadzenia rozmowy telefonicznej, jednak przy tym prędkość spadała do 70Kb/s.

Zakup usługi był bardzo prosty. Wystarczyło podpisać umowę, a technicy przełączali nasze łącze do centrali HiS, następnie należało zainstalować terminal i do niego podłączyć telefon (lub sieć telefonów). Szybki Dostęp do Internetu oferował stały adres IP co pozwalało to nawet na postawienie serwera. Usługa była często brana jako dostęp w bloku, następnie rozdzielana na domowników. Prędkości wtedy oczywiście spadały nawet do tych modemowych ale liczyła się ta „stałość” łącza. Niestety SDI szybko odeszło w kąt, kiedy Telekomunikacja Polska wprowadziła Neostradę. Było to równoznaczne z porzuceniem usługi, co pociągnęło za sobą przykre konsekwencje. Otóż TP S. A. była głównym klientem Ericssona na całym świecie (HiS był popularny jedynie w Polsce). Brak takiego sponsora spowodował upadek technologii HiS w całej Polsce. Oczywiście sprzęt nadal był produkowany jednak ulepszanie Home internet Solution skończyło się na wydaniu mało popularnej wersji 3.

W tym też czasie zmieniono nazwę SDI z Szybki Dostęp do Internetu na Stały Dostęp do Internetu, gdyż usługa była wolniejsza od Neostrady. W 2010 roku Telekomunikacja poinformowała o zakończeniu świadczenia usługi, zaś od 1 sierpnia 2011 roku wykonano wyrok na SDI i odłączono sieć. Klienci w większości przypadków byli przepinani na DSLAM (centrale ADSL) Neostrady co powodowało zakłócenia z terminalem SDI. Wiązało się to z wizytą technika i często przearanżowaniem całej instalacji, gdyż często terminal stał obok komputera, zaś telefon w (dla przykładu) głównym korytarzu. Należało w takim wypadku przenieść gniazdko z powrotem do tego korytarza.

Dodatkowe pliki:
Instrukcja dodawana do terminala SDI: Pobierz
Cennik SDI: Pobierz

Terminal HiS-NT oraz Instrukcja do SDI
Część zestawu instalacyjnego do usługi SDI. W tym przypadku sama instrukcja oraz terminal.
Terminal HiS-NT - Przód
Urządzenie na dole to pierwszy, szerszy, terminal HiS-NT. Urządzenie na górze to nowszy, węższy, HiS-NT (Modem IDSL).
Terminale HiS-NT - Tył
Na dole znajduje się pierwszy terminal HiS-NT, na górze - nowszy. Jak widać zmienił się układ gniazd.
Terminale HiS-NT - Spód
Terminal wyżej to pierwsza wersja HiS-NT, zaś niżej znajduje się nowsza wersja. Widać również zmianę nazw. Starsza wersja oficjalnie nosiła nazwę "His NT", zaś najnowsza "IDSL Modem".
Przykład niepoprawnego podłączenia zestawu
Instalacja jest poprawna dla ADSL, lecz nie dla HiS. Mikrofiltr jedynie obcina pasmo i nic tu nie pomoże. Rozdzielacz również jest dedykowany dla ADSL - niezadziała.
Przykład niepoprawnej instalacji zestawu
Podłączenie terminalu do mikrofiltra uniemożliwi jego poprawne działanie. Telefon może, lecz nie musi zadziałać.
Poprawne podłączenie zestawu instalacyjnego
W tym przypadku telefon jest podłączony do terminala, który składa się z multipleksera łączącego sygnał terminala i telefonu - wszystko działa.

Słowo końcowe


Historia SDI i HiS pokazuje jak niewiele potrzeba, aby zadowolić klientów. Home internet Solution nie był jakoś rewelacyjny. Pokazuje to chociażby jak niskie było zainteresowanie tą technologią na świecie. Jedynie kilka krajów wprowadziło HiS, lecz jedynie w Polsce nastąpił jej rozwój. Stałość SDI był na pewno jedną z tych cech, która spopularyzowała go. Dawniej łącze stałe mieli tylko firmy. Pierwszą styczność z Internetem mieli użytkownicy numerów 0-20 21 22 i tym podobnych. Już to było wielkim „WOW”. Nastąpił rozwój wielu usług jak IRC czy email, powstawały różne serwisy, które działają do dziś. Co dopiero jak wkroczył SDI. Nie trudno się zgodzić, iż na pewno Szybki Dostęp do Internetu był kolejnym kamieniem milowym w rozwoju polskiego Internetu i odegrał ważną rolę w wprowadzeniu Neostrady. Był to test, który SDI zdał.